VOMROEndüstriyel Teknoloji

Temassız tank ve kuyu seviye ölçümü

Ultrasonik seviye sensörü

Ultrasonik seviye sensörü, tankın üst kısmına monte edilir ve sıvı yüzeyine gönderdiği ses darbesinin geri dönüş süresinden seviyeyi hesaplar. Sıvıya temas etmediği için kirlenmez, aşınmaz ve bakım ihtiyacı düşüktür. Su, atık su ve uygun kimyasal tanklarında seviye takibi, pompa kontrolü ve taşma alarmı için kullanılır; çıkış ve gövde seçenekleri uygulamanıza göre yapılandırılır.

Tank kapağına monte edilmiş ultrasonik seviye sensörü, sıvı yüzeyine giden ve geri dönen ses dalgaları ile seviye yüzdesi gösteren ekran çizimi
Ses darbesinin gidiş-dönüş süresinden temassız seviye ölçümü.
UygulamaSu, atık su, uygun kimyasal tankları, kuyu
ÖlçümTemassız, sıcaklık kompanzasyonlu
Çıkış4-20 mA, Modbus RTU, röle

Neden önemli?

Doğru seviye bilgisi, kuru çalışan pompayı ve taşan tankı önler.

Şamandıralı anahtarlar yalnızca belirli noktaları algılar; mekanik parçaları zamanla tıkanır veya takılır. Sürekli seviye ölçümü ise tankın her an ne kadar dolu olduğunu gösterir, pompaları istenen seviyelerde çalıştırır ve tüketimin izlenmesini sağlar.

Ultrasonik ölçüm her uygulama için doğru seçim değildir. Bu sayfada nasıl çalıştığını, nerede iyi sonuç verdiğini ve hangi durumlarda başka bir yöntem seçilmesi gerektiğini açıkça anlatıyoruz.

01

Ultrasonik seviye sensörü nasıl çalışır?

Sensör, insan kulağının duyamayacağı frekansta kısa bir ses darbesi gönderir. Darbe sıvı yüzeyinden yansıyarak sensöre geri döner. Sesin havadaki hızı bilindiği için, gidiş-dönüş süresinden sensör ile sıvı yüzeyi arasındaki mesafe hesaplanır. Tank yüksekliğinden bu mesafe çıkarıldığında seviye, tank geometrisi tanımlandığında da hacim elde edilir.

Sesin havadaki hızı sıcaklıkla değişir; 0 °C ile 40 °C arasındaki fark yüzde 7'ye yakındır. Bu nedenle sensör, kendi içindeki sıcaklık ölçümüyle hesaplamayı otomatik olarak düzeltir. Sıcaklık kompanzasyonu olmayan bir ölçüm, yaz ve kış arasında belirgin hata gösterir.

  • Temassız ölçüm: sıvı ile hareketli parça teması yok
  • Mesafe, seviye, yüzde ve hacim gösterimi
  • Dahili sıcaklık kompanzasyonu
02

Kör bölge ve ışın açısı

Kör bölge: Sensörün hemen önünde, ses darbesinin gönderilmesinden sonra dönüş sinyalinin ayırt edilemediği kısa bir mesafe vardır. Sıvı bu bölgeye girerse ölçüm güvenilmez olur. Bu yüzden sensör, tankın maksimum dolum seviyesinin kör bölge kadar yukarısına yerleştirilmeli; gerekirse kısa bir yükseltme borusu kullanılmalıdır.

Işın açısı: Ses darbesi koni şeklinde yayılır. Koninin içinde kalan merdiven, karıştırıcı, boru veya tank duvarındaki çıkıntılar sahte yansımalar oluşturabilir. Sensör, dolum akışının ve iç donanımların ışın konisine girmeyeceği bir noktaya, tank duvarından yeterince uzağa monte edilmelidir.

  • Maksimum seviye ile sensör arasında kör bölge payı
  • Dolum ağzından ve iç donanımlardan uzak montaj
  • Sensör yüzeyinin sıvı yüzeyine dik olması
03

Hangi durumlarda kullanılmamalı?

Ultrasonik ölçüm sesin havada yol almasına dayanır. Ses darbesini emen veya saptıran ortamlarda ölçüm kararsızlaşır. Aşağıdaki durumlarda farklı bir yöntem daha doğru sonuç verir:

  • Yoğun köpük: Köpük ses darbesini emer; radar veya hidrostatik ölçüm tercih edilir.
  • Yoğun buhar ve yüksek sıcaklık: Ses hızı tahmin edilemez biçimde değişir.
  • Tozlu silolar: Toz ve eğimli yığın yüzeyi yansımayı zayıflatır.
  • Basınçlı veya vakumlu tanklar: Bu tanklar standart ürün kapsamında değildir.
  • Yakıt ve solvent tankları: Patlayıcı ortam (ATEX) sertifikası gerektirir; bu ürünün kapsamında değildir.

Bu durumlarda basınç sensörü ile hidrostatik seviye ölçümü genellikle iyi bir alternatiftir. Uygulamanızı değerlendirip doğru yöntemi birlikte seçebiliriz.

04

Çıkışlar ve pompa kontrolü

4-20 mA analog çıkış, PLC ve göstergelere bağlanmak için en yaygın seçenektir ve uzun kablo mesafelerinde gürültüye dayanıklıdır. Modbus RTU (RS-485) ise seviyenin yanında sıcaklık ve arıza bilgisini de aynı hat üzerinden iletir; birden fazla sensör tek hatta bağlanabilir.

Röle çıkışlı yapılandırmada sensör, başka bir kontrol cihazına ihtiyaç duymadan pompayı belirlenen alt ve üst seviyeler arasında çalıştırabilir. Seviyeler arasında bırakılan fark (histerezis), pompanın sık aç-kapa yapmasını önler. Aynı röleler taşma ve kuru çalışma alarmı için de kullanılabilir.

  • 4-20 mA analog çıkış
  • Modbus RTU (RS-485) haberleşme
  • Histerezisli pompa kontrolü ve alarm röleleri
Su arıtma tesisinde tanklar, borular ve kontrol ekipmanları
Su ve atık su tesislerinde seviye ölçümü, pompa ve dozaj kontrolünün temelidir.
05

Gövde malzemesi ve montaj

Sensör sıvıya temas etmese de tank içindeki buhar ve sıçramalardan etkilenir. Su ve atık su uygulamaları için PP gövde genellikle yeterlidir. Asit ve bazların bulunduğu kimyasal tanklarda, kimyasala dayanımı daha yüksek PVDF gövde tercih edilir. Kimyasal uyumluluk, sipariş öncesinde ortamdaki kimyasal ve konsantrasyona göre kontrol edilmelidir.

Montaj, tank kapağına açılan dişli bağlantı veya flanş ile yapılır. Açık kanal, kuyu ve rögar gibi uygulamalarda sensör bir braket ile sabitlenir. Dış ortamda doğrudan güneş alan sensörler için gölgelik, sıcaklık kompanzasyonunun doğru çalışmasına yardımcı olur.

Saha ekipmanına monte edilmiş kontrol ünitesi
Tarım ve sulama uygulamalarında depo seviyesi, sahadaki kontrol ünitesine bağlanabilir.
06

Kurulum ve ayar

Kurulumdan sonra sensöre tank yüksekliği (sensör yüzeyinden tank tabanına mesafe) ve ölçüm aralığı tanımlanır. Silindirik yatay tank veya konik tabanlı tank gibi geometrilerde, seviyeden hacme dönüşüm için tank ölçüleri girilir. Sahte yansımaların olduğu tanklarda, boş tank taraması ile bu yansımalar sensöre öğretilir ve ölçümde göz ardı edilir.

Dalgalı yüzeylerde ölçüm değerinin oynaması doğaldır; sönümleme süresi ayarlanarak çıkış sinyali kararlı hale getirilir. Ancak çok uzun sönümleme, hızlı dolan tanklarda gecikmeye neden olur; bu değer uygulamaya göre seçilmelidir.

Teknik seçenekler

Uygulamanıza göre yapılandırılan özellikler

Ölçüm aralığı, gövde malzemesi ve çıkış tipi, tank ve ortam bilgileri değerlendirildikten sonra netleştirilir.

Ultrasonik seviye sensörü yapılandırma seçenekleri
ÖzellikSeçenekler
Ölçüm yöntemiUltrasonik uçuş süresi, dahili sıcaklık kompanzasyonu
Ölçüm aralığıTank yüksekliğine göre seçilen sensör tipi
Çıkış4-20 mA, Modbus RTU (RS-485), röle
Besleme12–24 VDC
GövdePP veya PVDF; dış ortam için koruma sınıfına uygun yapı
MontajDişli bağlantı, flanş veya braket
FonksiyonlarSeviye, yüzde, hacim; histerezisli pompa kontrolü, taşma ve kuru çalışma alarmı
Uzaktan izlemeİsteğe bağlı GSM veya LoRa modülü ile web paneli

Seçim süreci

Tankınıza uygun sensörü birlikte seçelim

Doğru sonuç, doğru yöntem ve doğru montaj noktasıyla başlar.

  1. 01

    Uygulamayı öğreniriz

    Sıvının türünü, tank ölçülerini, ortam sıcaklığını ve köpük durumunu değerlendiririz.

  2. 02

    Yöntemi seçeriz

    Ultrasonik ölçümün uygun olup olmadığını belirler, gerekirse alternatif öneririz.

  3. 03

    Yapılandırırız

    Ölçüm aralığı, gövde malzemesi, çıkış tipi ve montaj aparatını belirleriz.

  4. 04

    Devreye alırız

    Tank tanımını ve alarm seviyelerini ayarlar, kurulum desteği sağlarız.

Sık sorulanlar

Ultrasonik seviye sensörü hakkında

Tank ölçüleri, sıvı türü ve kurulum yerinin fotoğrafı, doğru seçim için en faydalı bilgilerdir.

Ultrasonik mi, radar mı seçmeliyim?

Temiz su, atık su ve köpüksüz kimyasal tanklarında ultrasonik sensör ekonomik ve güvenilir bir çözümdür. Yoğun köpük, buhar, yüksek sıcaklık veya basınç varsa radar seviye sensörü daha uygun olur.

Sensör tankın neresine monte edilmeli?

Dolum ağzından, karıştırıcıdan ve tank duvarından uzak, sıvı yüzeyine dik bir noktaya monte edilmelidir. Maksimum dolum seviyesi ile sensör arasında kör bölge kadar pay bırakılmalıdır.

Mazot veya yakıt tankında kullanabilir miyim?

Hayır. Yakıt ve solvent tankları patlayıcı ortam oluşturabilir ve ATEX sertifikalı ekipman gerektirir. Standart ürünümüz bu kapsamda değildir.

Mevcut PLC'me bağlanabilir mi?

Evet. 4-20 mA çıkış neredeyse tüm PLC'lerin analog girişine bağlanabilir. Modbus RTU destekleyen sistemlerde seviyenin yanında sıcaklık ve arıza bilgisi de okunabilir.

Kendi markamla OEM sensör alabilir miyim?

Seri ihtiyaçlarda etiket, gövde rengi ve parametre ön ayarları markanıza göre hazırlanabilir. Adet ve teslim planına göre birlikte değerlendiririz.

Tankınızı anlatın

Seviye ölçümünü doğru yöntemle kuralım.

Tank ölçülerini, sıvı türünü ve istediğiniz çıkışı paylaşın; uygun sensör yapılandırmasını ve teklifini hazırlayalım.